Tướng lang cố: ánh nhìn của người luôn phòng bị

Người lúc nào cũng để một phần chú ý ở sau lưng mình. Sử chép đúng một nét về ông, tướng lang cố, và nét đó nói về sự phòng bị: không bao giờ buông hẳn, nên cũng không bao giờ vội.

Căn cứ trong sách

• Lang cố nghĩa là ngoái đầu như chó sói: quay được mặt ra sau gần như hoàn toàn trong khi thân vẫn hướng về phía trước. Sách tướng đọc nét này là người lúc nào cũng để một phần chú ý ở phía sau lưng mình, tức là luôn phòng bị, không bao giờ hoàn toàn buông. Đi kèm là khả năng chờ rất lâu, vì người phòng bị thì không vội.

  Căn cứ trong sách: Quay đầu nhìn lại mà thân không xoay — 狼顧之相 — tướng chó sói ngoái đầu

  Sách: Tấn thư, Tuyên Đế kỷ

  Trung tính

Đây là mặt mạnh nhất của ông. Sức của ông thuộc loại đi đường dài: phụng sự qua bốn đời chủ, có lúc nằm nhà thật lâu để chờ thời. Người không tiêu sức vào những trận không cần đánh thì còn sức cho trận cuối.

Căn cứ trong sách

• Nét này gắn với sức bền hiếm có. Tư Mã Ý sống bảy mươi ba tuổi, phụng sự qua bốn đời họ Tào, và có lần cáo bệnh nằm nhà rất lâu để người ta thôi đề phòng mình. Trong tướng học, người phòng bị thường là người thọ, vì họ không tiêu sức vào những trận không cần đánh.

  Căn cứ trong sách: Tướng phòng bị, khí trầm không lộ — Khí trầm mà bền, là tướng thọ; người biết đợi thì ít hao

  Sách: Ma Y thần tướng, thiên luận khí

  Tích cực

Rất thuận, nhưng theo lối chậm. Ông nhắm một đích rồi không rời mắt, và nhìn được xa hơn chỗ mình đang đứng. Chính ánh nhìn đó khiến người trên dè chừng ông suốt đời, nên đường đi của ông dài hơn mức tài năng đòi hỏi.

Căn cứ trong sách

• Đi liền với lang cố trong cùng một câu sử là hai chữ ưng thị, ánh nhìn của chim ưng: nhìn thẳng, giữ lâu, không chớp. Tướng học đọc đây là người nhắm mục tiêu rồi không rời mắt, và nhìn được xa hơn chỗ mình đang đứng. Ánh nhìn ấy khiến người đối diện thấy bị đọc thấu, nên dễ gây dè chừng, đúng như phản ứng của Tào Tháo.

  Căn cứ trong sách: Nhìn thẳng, giữ lâu, mắt sắc — 鷹視狼顧 — ánh nhìn chim ưng, ngoái đầu chó sói

  Sách: Tấn thư, Tuyên Đế kỷ

  Trung tính

Tướng học chỉ ra được ông trầm tĩnh và bền sức. Nó không chỉ ra được ông sẽ dùng cái bền ấy để giữ nhà hay để đoạt nước. Chỗ đó thuộc về lựa chọn, không thuộc về khuôn mặt.

Căn cứ trong sách

• Điều làm nên Tư Mã Ý không phải một nét trên mặt, mà là một thói quen: đợi. Đợi Gia Cát Lượng hết lương. Đợi Tào Sảng lơ là. Đợi đủ lâu để không phải đánh. Tướng học có thể chỉ ra khuynh hướng trầm tĩnh và bền sức, nhưng không chỉ ra được rằng một người sẽ dùng cái bền ấy để giữ nhà hay để đoạt nước. Chỗ đó thuộc về lựa chọn, không thuộc về khuôn mặt.

  Căn cứ trong sách: Khí trầm, thần không lộ — Thần tàng bất lộ, hỉ nộ bất hình ư sắc — vui giận không hiện ra mặt

  Sách: Cách đọc chung trong các bộ tướng thư

  Trung tính